Kitobga  ixlos.4-sinf o’qish

Картинки по запросу ibn sino

Fan:O’qish

Sinf: 4

Mavzu:  Kitobga  ixlos

.           Darsning maqsadi:

  1. O‘tmishdagi vatanparvar olimlarimizdan Abu Ali ibn Sino hayoti bilan tanishtirish , uning kitobga bo‘lgan muhabbatini o‘quvchilar qalbiga ko‘chirish.
  2. O‘quvchilarda ajdodlarimiz bilan faxrlanish hissini tarbiyalash.
  3. O‘qish ko‘niklamalarini takomillashtirish, o‘quvchi nutqiga istilochi, Xusayn, mutolaa, yarog‘ kabi so‘zlarni kiritish, qayta hikoyalash asosida bog‘lanishli nutqini o‘stirish.

Darsning turi. Yangi bilim beruvchi , hikoya o‘qish darsi.

Dars shakli. Sayohat darsi.

Dars metodi. Izohli o‘qish, suhbat, tarmoqlash, mustaqil ish metodi.

Dars jihozi. Buxoro, Samarqand, Registon  maydonlari suratlari, Abu Ali ibn Sino rasmi. Ibn Sinoning gaplari yozilgan plakatlar, asar mazmuniga ishlangan rasm.

Darsning borishi

I Tashkiliy qism:O‘quvchilar bilan salomlashiladi, davomat aniqlanadi.

  1. Yangi  mavzu bayoniga tayyorgarlik.

O‘tilganlar yuzasidan qisqacha suhbat.

  • O‘qish darsida qaysi mavzudagi bo‘limlarni o‘rgandik?
  • «O‘zbekiston – Vatanim manim » bo‘limida qanday bilimlarga ega bo‘lgan edik? ( O‘zbekistonning tabiatini, xalqimizning hozirgi hayotini bilib olgan edik.)

III. Yangi  mavzu bayoni:

Bugun biz Vatanimizning o‘tmishiga sayohat qilamiz. Doskaga «Vatanimiz o‘tmishidan» mavzusi yozib qo‘yiladi. Sayohatchilar ikki guruhga bo‘linadi va ularga sardor tayinlanadi. Bugungi sayohatimiz Buxoroga bo‘ladi. Sayohatchi guruhlar bir necha tilsimlarni yechib, zinalardan shohsupaga chiqsa, Buxoro darvolazalari ular uchun ochiladi:

Savol-topshiriqlar yozilgan kartochkalar solingan konvertlar guruh sardorlariga beriladi.

  • Tarixda yashagan buyuk olimlar, sarkardalar, shoir yozuvchilar nomini ayting.
  • Buxoroda qaysi buyuk shaxslar yashagan?
  • Buxoroda qanday tarixiy binolar, joylar bor?

Mana, Buxoro tarixida yashab o‘tgan olimlar haqida ma’lumot beruvchi muzey.

Hozir Ibn Sino uchun ajratilgan xonaga kiramiz. Devorga ilib qo‘yilgan Ibn Sino portreti va u  haqidagi yozuvlarga o‘quvchilar e’tibori qaratiladi va o‘qitiladi.

O‘qituvchi: hozirgi kunda yashab ijod etayotgan yozuvchilarimiz ham Ibn Sino haqida asarlar yozishmoqda.

Hozir kitob javoni oldiga boramiz. (Javonga Mirkarim osimning “ Kitobga ixlos” asari kitobcha shakliga keltirib qo‘yilgan bo‘ladi. Kitob rasmlar bilan bezatilgan bo‘lishi lozim. ) Javondan shu kitob olinadi: — Bolalar , shu kitobdagi asarni o‘qiymiz. Qani , bu kitobda Ibn Sino haqida nimalar deyilgan ekan?

O‘qituvchi asarning 1-bo‘limini ( bir darsga mo‘ljallangan) ifodali qilib o‘qib beradi.

Asar yuzasidan kirish suhbati.

Endi «So‘zlar olamiga sayohat»imizni boshlaymiz.

O‘quvchilar bilan og‘zaki suhbatidan so‘ng ,  quyidagi so‘zlar lug‘ati yozilgan karton doskaga ilib qo‘yiladi. O‘quvchilar so‘zlarni o‘qiydilar va daftarlariga yozib oladilar. Ularning ma’nosini darslikdagi izohli lug‘atchaga qarab aniqlaydilar. Ayrimlarini o‘qituvchidan so‘raydilar.

Qorabug‘raxon – Shimoliy Turkiston xoni

Suron – shovqin, to‘polon

Zayl – biror joyni tomosha qilish     Mutolaa – o‘qish, kitob oq’ish

Yarog‘ – qurol                                Istilochilar – bosqinchilar.

Kim so‘z ma’nosini tog‘ri yozib borsa, shu sayohatchiga Ibn Sino kutubxonasiga kirishga, «Kitobga ixlos» asarini olib o‘qishga ruxsat beriladi.

Asarni qismlarga bo‘lib o‘qitish va qayta hikoyalatish. Asarning 1-bo‘limi 4 qismga bo‘linadi. Ikki guruhga o‘rtasida “Kim tog‘ri, va ifodali o‘qiydi?” musobaqasi uyushtiriladi. Har bir guruhdan ikkitadan o‘quvchi o‘qiydi.

Badiiy vositalar ustida ishlash.

Kartonga quyidagi ko‘chma ma’noli so‘zlar yozib qo‘yiladi. Ularning ma’nosini izohlash bo‘yicha savol-topshiriqlar beriladi.

Birikmalar o‘qing. Tagiga chizilgan so‘zlarning ma’nosiga diqqat qiling. Ularning qaysi ma’noda qo‘llanganini izohlashga  harakat qiling.

Olovning qip – qizil tillari – gurulab yonayotgan olovning yuqoriga buralab – buralab ko‘tarilish

Olovning … tillari osmonni yalar – baland ko‘tarilar

O‘zini o‘tga urmoqchi – olovning ichiga kirmoqchi

O‘quvchilarga yordam brish maqsadida shu so‘zlarni o‘z ma’nosida qo‘llab , taqqoslash uslubidan foydalanish mumkin:

Olovning tili – odamning tili

Odam tili bilan yalaydi – olov tili bilan osmonni yalaydi

O‘tga urmoqchi – bolani urmoqchi

Qysi birikmada til, yalaydi, uradi so‘zlari o‘zining ma’nosida qo‘llangan? Qaysi birikmada ko‘chma ma’noda qo‘llangan?

Iboralar ustida ishlash. Bunda quyidagi topshiriq beriladi:

Berilgan gaplarni o‘qing, tagiga chizilgan iboralarning ma`nosiga diqqat qiling.  Ularni

bir so‘z bilan almashtirish mumkinmi? Yoki: ularning  ma`nosini boshqa so‘z  bilan

ifodalash  mumkinmi?

Askarlarning  suroni quloqni qomatga keltiradi. —  qattiq eshitiladi

Kechasi uyqusi kelib, ko‘ziga qum tiqila boshlaganda… hovliga tushdi.-Ko‘zi og‘riy

boshlaganda , uyqusi kela boshlaganda Ba`zilar  mehnati bekorga ketayotganini ko‘rib,  qo‘llarini  qo‘ltiqqa  urdilar-

…ko‘pchilikning hafsalasi  pir  bo‘ldi – ishini  to‘xtatdi

…kiyimi bilan o‘zi  yonib ketishi  turgan  gap edi. – aniq edi. Oxiri baxayr  bo‘lsin-

yaxshilik  bilan  tugasin.

…nima  to‘g‘risida bosh  qotirayotganini   bilib turibman-

o‘ylayotganini

Bul  yerda  qolsam  bir kuni meni chaqirib ,  oyog‘imga  bolta uradilar – yo‘q qiladilar

Reja  tuzish. Asar  mazmuni  yuzasidan  reja  tuzish  har  bir  guruhda  mustaqil  ish         qilib  beriladi.

Topshiriq.  Matnni  ichingizda  o‘qing.  Har bir  qismga  reja  tuzing.

Reja.

  1. Qorabug‘roxonning xalq  boshiga  qora  kunlarni
  2. Ibn Sinoning  tungi  mashg‘uloti.
  3. Kutubxona   o‘t  ichida.
  4. Ibn  Sinoning  uyga  qaytishi.

Har  bir reja asosida  asarni  qisimlarga  bo‘lib o‘qish.

Reja  asosida qayta  hikoyalash.  Guruhlar  o‘rtasida  “Kim  reja  asosida  to‘liq va izchil    qayta  hikoyalaydi?”musobaqasi   uyushtiriladi.

G‘olib  guruhlar  va ularning  ballari  e’lon  qilinadi.

  1. Darsni  yakunlash  va  tarbiyaviy  xulosa  chiqarish.

—   Kitoblarni  nima uchun  bilimlar koni  deymiz?

—   Kitob  o‘qigan  odam  undan  nima  oladi?

—   O‘zingiz   o‘qigan  kitoblar  haqida  gapiring.

Sayohatimiz  Ibn Sino  kutubxonasida  to‘xtaydi.  Keyingi  darsda  yana  sayohatimizni  davom ettiramiz.

O‘qituvchi: —  Ibn Sino bobomiz  sizda qanday  taassurot  qoldirdi?

Sizda nimaga  intilish paydo  bo‘ldi?

  1. O‘quvchilarni  baholash. Darsda faol qatnashgan  o‘quvchilar  rag‘batlantiriladi.
  2. Uyga vazifa. Keyingi  sayohatga borish  uchun 1-bo‘lim yuzasidan  darslikda  birilgan  savol-topshiriqlarga  javob  tayyorlab  kelish.  Asar  mazmuni  yuzasidan  savol  tuzib,  kartochkalarga  yozib  kelish.  Matnni  rollarga  bo‘lib  o‘qishni  mashq  qilish.

Izoh,  “Kitobga ixlos ”asarining  2-bo‘limi ham shu dars  kabi taskil etiladi.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *